Nieuws

Het Participatiefonds vernieuwt

Scholen zijn eigen risicodrager voor de werkloosheidskosten van voormalig personeel. Dat betekent dat scholen deze kosten in beginsel zelf moeten betalen. In de wet op het Primair Onderwijs is geregeld dat het Participatiefonds de kosten van werkloosheid betaalt als er sprake is van een ontslag dat onvermijdelijk is.

Het Participatiefonds heeft een reglement van 136 pagina’s waarin per ontslaggrond is omschreven aan welke voorwaarden de school moet voldoen. Ter uitvoering van dit reglement wordt gebruik gemaakt van een digitaal werkgeversportaal.

Zowel het reglement als het werkgeversportaal leveren in de uitvoering veel moeilijkheden op. Het vergoed krijgen van de werkloosheidsuitkering na afloop van een regulier tijdelijk dienstverband is bijvoorbeeld maar in enkele gevallen mogelijk. Gebruikers stuiten in het werkgeversportaal vaak op technische mankementen of verouderde gegevens.

Vernieuwing
Het Participatiefonds is toe aan vereenvoudiging en verbeterde dienstverlening. Daar wordt de komende jaren flink werk van gemaakt. Uitgangspunt blijft dat werkloosheid zoveel mogelijk voorkomen moet worden, of zo kort mogelijk moet zijn als het zich voordoet. De volgende maatregelen zijn aangekondigd:

  • het reglement wordt vereenvoudigd
  • scholen betalen bij een onvermijdbaar ontslag 10% van de werkloosheidskosten van hun voormalig personeel
  • als een ontslag vermijdbaar was, dan betaalt de school 50% van de werkloosheidskosten van hun voormalig personeel
  • de andere 90% cq 50% wordt door het Participatiefonds betaald (uit de door de scholen afgedragen premies, dus in feite collectief door de sector)
  • het werkgeversportaal wordt meer gebruikersvriendelijk ingericht
  • scholen krijgen de uitkeringskosten rechtstreeks gefactureerd, i.p.v. via de huidige verrekening in de lumpsum.

Bovengenoemde zaken moeten hun beslag krijgen per 1 januari 2020, de verwachte datum waarop het openbaar onderwijs onder het normale arbeidsrecht gaat vallen.

Financiële gevolgen
Nu betalen scholen bij een vermijdbaar ontslag 100% van de werkloosheidskosten zelf. In geval van een onvermijdbaar ontslag worden de werkloosheidskosten volledig door het Participatiefonds betaald. Straks betalen scholen altijd minimaal 10% van de werkloosheidskosten van voormalig personeel.

Door de voorgestelde wijzigingen zal de premie van het Participatiefonds dalen, maar krijgen scholen te maken met meer uitkeringskosten die voor eigen rekening komen. Hoe dit financieel uit zal pakken is nu nog niet te zeggen. Dat is namelijk ook afhankelijk van de eventuele versobering van de WOPO die tussen de cao-partijen onderwerp van gesprek is. De WOPO is een bovenwettelijke werkloosheidsregeling die ervoor zorgt dat onderwijspersoneel een veel langere uitkering kan krijgen dan mensen in andere sectoren. Als de uitkeringsduur van de WOPO verkort wordt, zullen de werkloosheidskosten in de sector primair onderwijs navenant dalen.

Verminderen werkloosheidskosten
De vernieuwing van het Participatiefonds zal niet direct van invloed zijn op de totale kosten van werkloosheid in de sector primair onderwijs. Twee andere zaken hebben daar wel invloed op:

  • verkorting en verlaging van de WOPO-uitkeringen
  • ontslagen voorkomen. Soms is dat niet mogelijk, maar soms ook wel. Investeren in een goed HR- en scholingsbeleid loont zeker!

mr Renate van der Velde-Buist